You are here

Ұжымдық келісімшарттар

Кәсіптік одақтардың басты мәселелерінің бірі болып кәсіподақтардың әлеуметтік-экономикалық күресінің басты құралы болатын жұмыскерлердің әлеуметтік-еңбек құқықтары мен заңдық мүдделерін ұжымдық шарт негізінде сенімді қорғауды қамтамасыз ету табылады.

Еңбек Кодексі бойынша еңбек шарттарында көрініс табуға тиісті заңнамалық бекітілген құқықтық нормалардан және әлеуметтік кепілдіктерден басқа, көптеген кәсіподақтар ұжымдық шартқа әлеуметтік қорғаудың қосымша нормаларының енгізілуіне қол жеткізеді. Оларға Еңбек Кодексінде, Бас, салалық және аймақтық келісімдердің ережелерінде қарастырылған ұжымдық-келісім үрдісі нормалары жатады.

Бүгінгі күндегі өркениетті еңбек қатынастарының басты назарда болатын жайт - бұл ұжымдық шарттың болуы.

Кәсіподақтар ұжымдық шарттың жобасын әзірлеудегі дайындық кезеңінің жауапкершілігі мен ауыртпалығын өздеріне алады. Бұл кезең барлық келіссөз үрдісінде, ақпараттың қомақты мөлшерін жинақтау, жоғары санатты мамандарды тарту, тиянақты сараптама және экономикалық есептеулер жасау, шарт жобасының құрылымы мен мазмұнын жасауда ең көп уақыт пен күшті талап етеді.

По состоянию на 1 января 2015 года в Казахстане заключено 62 271 коллективных договоров, таким образом охват организаций коллективными договорами составляет 34,5 % от общего количества хозяйствующих субъектов (180 550 количество действующих предприятий). В структуре действующих предприятий республики коллективные договоры имеют 84,9 % крупных, 71,9% средних, а также 23,2 % малых предприятий.

2015 жылдың 1 қаңтарындағы жағдайға сәйкес, Қазақстанда 62 271 ұжымдық шарт жасалған, мекемелердің ұжымдық шартпен қамтылуы шаруашылық жүргізуші субъектілердің жалпы санының (жұмыс жасаушы кәсіпорын саны 180550) 34,5 % құрайды. Республиканың жұмыс жасаушы кәсіпорындар құрылымында 84,9 % ірі, 71,9% орташа, сондай-ақ, 23,2 % шағын кәсіпорында ұжымдық шарт жасалған.

Жасалған ұжымдық шарттардың көпшілігінде мекеменің жұмысын тұрақтандыруды қамтамасыз ету, еңбекақыны көбейту, материалдық-техникалық базаны нығайту, заңнамамен тәртіптелмеген жеңілдіктер мен жәрдемақылар ұсыну, кадрлық потециалдың сапалық деңгейін арттыру, еңбекті қорғау және жұмыскерлердің, сондай-ақ, олардың отбасы мүшелерінің денсаулығын нығайтуды жақсарту бойынша ұстанымдар және өзара міндеттемелер қарастырылған.